جنگ جهانی دوم

جنگ جهانی دوم در سال ۱۹۳۹ با حمله آلمان نازی به لهستان آغاز شد و تا سال ۱۹۴۵ ادامه یافت. این جنگ، میان قدرتهای محور (آلمان نازی، ایتالیا فاشیست، ژاپن امپراتوری) و متفقین (بریتانیا، شوروی، ایالات متحده، فرانسه و دیگر کشورها) بود. برخلاف جنگ اول، این بار درگیریها سراسر جهان را در بر گرفت — از اروپا تا آسیا و آفریقا، از اقیانوس اطلس تا اقیانوس آرام.
علت اصلی جنگ، جاهطلبیهای امپریالیستی و نژادپرستانهی آدولف هیتلر بود. او که در نتیجهی تحقیر و بحران اقتصادی پس از جنگ جهانی اول به قدرت رسیده بود، ایدئولوژی فاشیستی خود را بر مبنای برتری نژادی، ضدیت با یهودیان و گسترش فضای حیاتی برای ملت آلمان بنا نهاد. فاشیسم در ایتالیا و نظامیگری در ژاپن نیز با همین الگو، به دنبال سلطه بر سرزمینهای جدید بودند. جهان در آستانهی انفجار قرار گرفته بود.
با پیشروی سریع آلمان در اروپا و اشغال فرانسه، تنها بریتانیا در برابر آلمان مقاومت کرد. اما در سال ۱۹۴۱، با حمله آلمان به شوروی (عملیات بارباروسا) و حمله ژاپن به پرل هاربر (که باعث ورود آمریکا به جنگ شد)، دامنهی نبردها گستردهتر شد. جنگ به میدانهای عظیم زمینی، هوایی و دریایی تبدیل شد؛ و در طی آن، شهرها بمباران شدند، میلیونها غیرنظامی کشته شدند و فجایع انسانی بزرگی رخ داد.
بدترین بخش این جنگ، هولوکاست بود — نسلکشی سیستماتیک بیش از ۶ میلیون یهودی و میلیونها اقلیت دیگر (رومها، معلولین، دگرباشان، مخالفان سیاسی) در اردوگاههای مرگ توسط نازیها. جنگ همچنین با اولین و تنها استفاده از سلاح اتمی در تاریخ بشر همراه بود؛ ایالات متحده در سال ۱۹۴۵، دو بمب اتمی روی شهرهای هیروشیما و ناگازاکی ژاپن انداخت که منجر به مرگ دهها هزار نفر و تسلیم ژاپن شد.
جنگ جهانی دوم بیش از ۷۰ میلیون کشته به جای گذاشت و جهان را در شوک عمیقی فرو برد. پس از جنگ، نظم بینالمللی جدیدی شکل گرفت: سازمان ملل متحد تأسیس شد، دادگاههای نورنبرگ برای محاکمه جنایتکاران جنگی برگزار شد، و قدرت جهانی بین دو ابرقدرت آمریکا (بلوک غرب) و شوروی (بلوک شرق) تقسیم شد — که این وضعیت به جنگ سرد انجامید. همچنین بسیاری از کشورهای مستعمره، با الهام از آزادیخواهی پس از جنگ، مسیر استقلال را آغاز کردند.
برچسب: تاریخ،